Naar inhoud

Onderzoeksmissie

In de historiografie worden steden een belangrijke rol toegewezen in de Europese geschiedenis van de voorbije 1000 jaar: als motoren van specialisatie, commercialisatie, industrialisatie, sociale differentiatie en individualisering. Als bepalende factoren in staatsvormingsprocessen en als migratieknooppunten, als geboorteplaatsen van nieuwe ideeën, kunstvormen, sociale relaties, én als keurmerken van de moderniteit.

Ondanks deze brede erkenning van steden als katalysatoren van verandering, blijven de actuele dynamieken van verandering ongrijpbaar, net als de interacties tussen veranderingsdynamieken enerzijds en de waargenomen veerkrachtigheid van het stedelijke weefsel anderzijds. Het vermogen van steden om hun transformerende kracht om te zetten is inderdaad een opmerkelijke prestatie in historisch-globaal perspectief, dat zich gemanifesteerd heeft in een omvattende veerkrachtigheid van het stedelijke netwerk sinds de hoge middeleeuwen.

HOST vertrekt vanuit de vraag hoe interacties tussen verschillende groepen in de samenleving stedelijke dynamieken van verandering en stabiliteit vormgaven.

De chronologische en spatiale context waarin HOST onderzoek verricht is die van de steden in Brabant en Vlaanderen van de late middeleeuwen tot de lange negentiende eeuw. Deze twee kerngebieden in de Zuidelijke Nederlanden kenmerkten zich door hoge graden van verstedelijking, commercialisatie en vroege industrialisering. Het stedelijke netwerk typeerde zich eveneens door een uitgesproken variatie in stedelijke structuren en diepgaande trends in economische ontwikkeling.

Leunend op complementaire expertise in de sociale en economische geschiedenis van stedelijke Brabant en Vlaanderen, focust de onderzoeksmissie van HOST zich op de interacties tussen sociale ongelijkheid, migratie en sociale relaties in een langetermijns- en vergelijkend perspectief. Door een langetermijnsperspectief te hanteren van de veertiende tot de negentiende eeuw, is het mogelijk om de impact van structurele transformaties op lange termijn analytisch te scheiden van conjuncturele effecten bij het verkennen van de dynamiek van stedelijke verandering en stabiliteit, terwijl de implementatie van een internationaal vergelijkend perspectief het mogelijk maakt om de algemeenheid en het typische karakter van de bestudeerde stedelijke ontwikkelingen vast te stellen. Op maatschappelijke schaal is de HOST-onderzoeksagenda breed opgezet om de interactie tussen stedelijke elites, middengroepen en de werkende armen in beeld te brengen.